Gå til innhold
Arkivverket
Lars E. Øyane

Mons Endreson (1709) frå Luster og Elisabeth Larsdotter (1714) frå Årdal - budde mellom anna i Nattviki i Årdal - so til Bergen - lagnaden deira?

Recommended Posts

Lars E. Øyane

Eg ønskjer i kveld å leggja fram ein ny huslyd med opphav i Luster og Årdal, men som sidan hamna i Bergen.  Dette er ein huslyd omskriven i band II av Gards- og Ættesga for Luster (1986), men som den gongen aldri vart fullstendig oppspora.  Kanskje det er mogeleg i dag med nye hjelpemiddel og nye ekspertar?

 

Her følgjer eit utdrag av manuskriptet mitt:

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~ NB: Manuskriptet er oppgradert i samsvar med innlegg #8 nedanfor!

 

Mons Endreson {Ottum}, f. {i Luster} kring 1708, gifte seg i Luster 7.11.1737 med Elisabeth Larsdotter frå

 

     ##### (kvar i Årdal var ho ifrå?)

 

     i Årdal.  Ho var dotter av gruvearbeidar Lars Knutson på

 

     ##### (bustaden hans i Årdal?)

 

     opphavleg frå Voss,

 

     ##### (sjekka opphavet hans?)

 

     og kona Kari Eriksdotter frå

 

     ##### (opphavet hennar? – dei vart vigde i Årdal 10.9.1713 – hadde ogso ei dotter Johanna Larsdotter?)

 

     og vart døypt i Årdal 17.6.1714.  Mons og Elisabeth vart buande eit par år på Ottum, truleg som innerstfolk.

Mons og Elisabeth flytte kring 1741 til

 

##### (kvar flytte dei då?)

 

og budde i 1750-åri i Nattviki i Årdal. 

 

##### (andre bustader?)

 

men flytte kring 1760 til Bergen, der dei visstnok budde på Nordnes.  Mons Endresen vart dragar, men vart gravlagd i Bergen alt 23.12.1762.  Elisabeth d.

 

##### (lagnaden hennar?)

 

Mons og Elisabeth skal ha hatt ti born i lag:

a. Ingrid, kjend som Inger Monsdotter, døypt i Årdal 4.8.1737, vart gravlagd i Bergen 4.10.1814.  Det ser ut til at lnger voks opp i Årdal, for der vart ho gift 26.10.1760 med Johannes Wernichsen. Han vart døypt i Årdal 31.3.1739 som son av Wernik Johannesson og Anna Olsdotter på Hæreid i Årdal.  Inger og Johannes flytte truleg til Bergen i 1761, og Johannes var liksom svigerfaren dragar der, men hamna sidan på «fattigkassa¤ og d. i Bergen 14.2.1807.  Han og Inger budde helst i Sydneskleven i Bergen og fekk visstnok elleve born i lag.

b. Lars Monsen, døypt i Luster 4.9.1740, vart gravlagd i Bergen 25.4.1786. Lars gifte seg i Bergen 23.4.1764 med ei Bertha Hansdotter

 

     ##### (opphavet hennar? – dato og stad for fødsel og død?)

 

     Lars Monsen var matros, men vart sidan skipstømmermann.  Dei budde i Domkyrkjesokni i Bergen og fekk elleve born i lag.

c. Siri Monsdotter, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1742?)

 

     vart gravlagd i Bergen

 

     #####

 

     Siri gifte seg

 

     ##### (dato og stad for vigsli henar?)

 

     med Ludvig Carlson frå

 

     ##### (opphavet hans?)

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 86 år ved dødsfallet!)

 

     Han d. i Bergen 27.3.1809.  Ludvig var dragar, og han og Siri budde òg i Bergen levetidi ut. 

 

     ##### (bustaden hans i 1809: 11-182)

 

     ##### (talet på søner og døtrer? – minst ein son:

            * Mons, f. DK 30.4.1761)

 

d. Endre Monsen, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1744? – konf. Bergen 1765)

 

     vart gravlagd frå det kommunale sjukehuset i Theatergaten i Bergen 4.9.1783.  

 

     ##### (lagnaden hans?)

 

e. Martha Monsdotter, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hennar? – 1746?)

 

     ##### (lagnaden hennar? – kan henda gravlagd Bergen 5.10.1796, 51 år gamal?)

 

f. Unemnt barn,

 

     ##### (namn?)

 

     f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli? – 1748?)

 

     d. i Nattviki i Årdal 27.2.1752.

g. Elisabeth Monsdotter, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hennar? – 1751?)

 

     ##### (lagnaden hennar? – n. faddar 1768-1772)

 

h. Peder Monsson, f. i Nattviki i Årdal 29.12.1753, d.

 

     ##### (dato og stad for dødsfallet hans? – i ung alder?)

 

i. Anders Monsson, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1755? – må vera fødd før!?)

 

     ##### (lagnaden hans? – n. fadder 1769!)

 

j. Kari Monsdotter, f. i Årdal 21.11.1757,

 

     ##### (lagnaden hennar? – konf. 1778 "hos broderen Lars på Sydnæs" - n. fadder 1779!)

 

~~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Eg takkar so mykje på førehand for alle gode tips!

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

Jeg har sett litt på barna til Johannes Wernichsen/Vernichsen og Inger Monsdatter (Mognsdatter), som alle ble døpt i DK i Bergen.

 

  1. Maren, døpt 1761 - her finner jeg Marthe Mognsdatter som fadder. Er vel identisk med Martha Monsdatter?http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005890445
  2. Mogns, døpt 1764 - blant fadderne er Lars Mognsen  http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005893520
  3. Anne, 1767 - blant fadderne er Siri Mognsdatter og Endre Mognsen: http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005897679
  4. Siur, 1768 - blant fadderne er Marthe Mognsdatter, Endre Mognsen og Elsebe Mognsdatter (identisk med Elisabeth Monsdotter?) http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005899071
  5. Wernich 1771 - blant fadderne er Elsebe Mognsdatter og Endre Mognsen http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005902591
  6. Wernich, 1772 - blant fadderne er Elsebe Mognsdatter, Lars Mognsen og Ole Wernichsen (bror av Johannes Wernichsen?) http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005904438
  7. Ole Andreas, 1774 http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005905701
  8. Anne Marie, 1775 http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005907752
  9. Vernich, 1779 - blant fadderne er Karen Mognsdatter (identisk med Kari Monsdotter?)

I gamle DA har jeg funnet at fem av barna dør i "ung alder":

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=44&filnamn=bedo1668&gardpostnr=12613&merk=12613#ovre

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=45&filnamn=bedo1668&gardpostnr=13502&merk=13502#ovre

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=46&filnamn=bedo1668&gardpostnr=14612&merk=14612#ovre

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=47&filnamn=bedo1668&gardpostnr=14988&merk=14988#ovre

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=48&filnamn=bedo1668&gardpostnr=15543&merk=15543#ovre

 

Ser at kona til Johannes dør som enke 80 år gammel - fattig liig:

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=49&filnamn=bedo1668&gardpostnr=63489&merk=63489#ovre

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

Jeg ser nå at det er en Elsebe Mognsdatter som har en datter til dåpen i DK i 1759, Birgithe Jacobe. Far til jenta er skolapper Jacob Pedersen:

 

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005887354

 

Hvis Elisabeth Monsdatter er født i 1751, kan hun umulig være identisk med Elsebe Mognsdatter i 1759. Men det dukker altså opp en dame ved navn Elsebe Mognsdatter som fadder på i alle fall tre av barna til Johannes og Inger... Hmmmm....!

 

Siri Mognsdatter, Marthe Mognsdatter, Karen Mognsdatter, Endre Mognsen, Lars Mognsen - navnene på disse fadderne er veldig sammenfallende med de barna du nevner etter Mons Endresen og kona Elisabeth, Lars!

 

 

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

c. Siri Monsdotter, f.


 


     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1742?)


 


     ##### (lagnaden hennar?)


 


Siri Mognsdatter og drager Ludvig Carlsen hadde sønnen Mogns til dåpen i DK i Bergen i 1761. Blant fadderne var Johannes Vermundsen (han kalles Vermundsen i listen over fattige i Bergen år 1800 i gamle DA). Så jeg vil tro at dette er samme person som Johannes Vernichsen:


 


http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005889622


 


 


Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

e. Martha Monsdotter, f.


 


     ##### (dato og stad for fødsli hennar? – 1746?)


 


     ##### (lagnaden hennar?)


 


Marthe ser ut til å være fadder på to av barna til Johannes og Inger. Det blir gravlagt en Marte Monsdatter, almisselem, 51 år gammel, i StJ i 1796 - født ca. 1745:


http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=90&filnamn=bedo1668&gardpostnr=18634&merk=18634#ovre


 


Har ingen garanti for at dette er din Marthe, Lars. 


 


b. Lars Monsen, døypt i Luster 4.9.1740, vart gravlagd i Bergen 25.4.1786. Lars gifte seg i Bergen 23.4.1764 med ei Bertha Hansdotter


 


     ##### (opphavet hennar? – dato og stad for fødsel og død?)


 


Jeg ser at da lille Maren ble døpt i 1761, så var det også to faddere som Birthe Hansdatter og Marthe Hansdatter. Siden Lars Mognsen også er fadder, regner jeg med at Birthe er kona hans. Kan Marthe være en søster av Brithe/Bertha?? 


 


Marthe dukker nemlig opp som fadder også da Lisbeth Juliana, datter av Lars Mognsen og Birthe Hansdatter blir døpt i DK i 1764. Blant fadderne er også Inger Mognsdatter, kona til Johannes Vernichsen:


 


http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005894627


 


Jeg ser også at da Lars Mo(g)nsen døper sønnen Hans i DK i 1769, så er Johannes Vernichsen, Endre Mognsen og Anders Mognsen blant fadderne: http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005900080 


 


 


 


Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Grethe for mange spennande - og utfordrande - innlegg!

 

Det ser ut som om denne huslyden har halde godt i lag etter dei voks opp og flytte til Bergen, men me ser lite til kvar det vart av dei!  Eg vil ikkje tru at dei alle døydde ugifte, bortsett ifrå dei to eldste...

 

Eg ser at Siri fekk eit barn med dragar Ludvig Carlsen, og dei må vel ha vore gifte, utan at me finn noki vigsle...   Derimot finn me dødsfallet hennar, Ludvig Carlsen's kone (rett nok utan namn, men alderen stemmer bra!): http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=10&filnamn=bedo1668&gardpostnr=16756&merk=16756#ovre.

 

Og her har me ogso dødsfallet hans: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=18&filnamn=bedo1668&gardpostnr=61931&merk=61931#ovre

 

Når det gjeld Elisabeth Monsdotter gift med skolappar Jacob Pedersen, trur eg IKKJE dei høyrer tiol her, for dei fekk ein son Nils so tidleg som i 1750!  So gammal kan ikkje Elisabeth vera...!

 

Kanskje nokre av dei yngre borni kan finnast konfirmerte i Bergen, Martha, Elisabeth og Anders?

 

Eg vil føreta nokre oppgraderingar av manuskriptet mitt i innlegg #1 og vonar på fleire gode tips om denne huslyden!

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

Kan dette være Ludvig Carlsen i 1801? Det ser ut som han har en datter Gurine, enke med to sønner og at hun antakelig har den avdøde ektemannens etternavn, Jansen. Gurine er født (beregnet) i 1755: 

 

http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01058390008704

 

http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01058390008705

 

Her er vel dåpen til Gurines sønn Arnold i 1780 - men da heter faren Arne Nilsen! Arnold var uekte født:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005917545

 

Gurine ser også ut til å ha en datter født utenfor ekteskap i 1777 - Oliane Birch

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005917282

 

Og i 1775 har hun datteren Anne Dorthe med en bortreist matros!

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005917027

 

I 1786 har Gurine og Knud Jansen Hagen datteren Janeche Hagen til dåpen:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000009196969

 

I 1789 - sønnen Sivert Pedersen

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000009198781

 

I 1791 - sønnen Ludvig Hagen

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000009220459

 

I 1791 er det en pige Gurine Ludvigsdatter og Knud Hagen som gifter seg i DK:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000009220459

 

Her er vel broren til Gurine, Mons Ludvigsen, i 1801 - gift med Anna Persdatter og sønnen Ludvig Carlsen Monsen, 11 år:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/ft/person/pf01058390008876

 

Nå ser jeg også at Ludvig Carlsen var fadder på Johannes Vernichsens sønn Siur i 1768:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/kb/dp/person/pd00000005899076

 

Undersøkelseskommisjonen for Bergen sier at Ludvig er født i Wiig:

http://digitalarkivet.arkivverket.no/gen/vis/215/pp00000000011442

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Grethe for nye spennande innlegg!

 

Eg vert berre meir og meir overtydd om at Siri Monsdotter gift med Ludvig Carlson MÅ vera "vår" Siri, men det kan sjå ut som om ho er noko eldre enn det eg har trudd før.  Er me nok ein gong offre for at kyrkjebøkene i Årdal er so ufullstendige på 1730-talet?

 

Elles er det jo spennande at Ludvig Carlson synest vera frå Vik!  Men vigsli til Ludvig og Siri er framleis òg eit mysterium...  Kan dei vera vigde i Vik?  Kanskje FamilySearch ikkje har registrert vigde i Vik for den perioden me her treng?

 

Nei, dette skal ikkje vera so enkelt, Grethe...!

 

Men nok ein gong takkar eg si mykje for alle gode tips!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

Her finner jeg en Giertrud født 12.12.1727, utenfor ekteskap, døpt i Vik, datter av en Karl:

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=sogndaap&gardpostnr=20063&merk=20063#ovre

 

Her er en Ludvig Carlsen, født 13.10.1730, i Vik, sønn av Carl Olsen Bjordal og Synneve Monsdatter. Ludvig var født utenfor ekteskap og det opplyses at moren er fra Årdal og tjener hos futen:

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=sogndaap&gardpostnr=19873&merk=19873#ovre

 

Her er giftermålet mellom Ludvig Carlsen Søreide, soldat, og Siri Monsdatter  i Vik i 16.10.1757. Brura var "besvangret"

 

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=2&filnamn=sognvigd&gardpostnr=11035&merk=11035#ovre

 

Sogn og Fjordane fylke, Kyrkjebø i Vik, Ministerialbok nr. A 3 /3 (1755-1771), Kronologisk liste 1757, side 95.
Permanent sidelenke: http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=16793&idx_id=16793&uid=ny&idx_side=-10
Permanent bildelenke: http://www.arkivverket.no/URN:NBN:no-a1450-kb20070523640416.jpg
 

Og her er vel datteren Guri, født 18.11.1757, datter av Ludvig Carlsen, husmann, Søreide:

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=9&filnamn=sogndaap&gardpostnr=17496&merk=17496#ovre

 

Sogn og Fjordane fylke, Kyrkjebø i Vik, Ministerialbok nr. A 3 /3 (1755-1771), Kronologisk liste 1757, side 95.
Permanent sidelenke: http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=16793&idx_id=16793&uid=ny&idx_side=-10
Permanent bildelenke: http://www.arkivverket.no/URN:NBN:no-a1450-kb20070523640416.jpg
 

Her har Ludvig Carlsen, husmann, Dyrdal, en sønn Mons til dåpen i Vik i 1759 - Mons var født 17.04.1759

http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=12&filnamn=sogndaap&gardpostnr=17466&merk=17466#ovre

 

Sogn og Fjordane fylke, Kyrkjebø i Vik, Ministerialbok nr. A 3 /3 (1755-1771), Kronologisk liste 1759, side 100.
Permanent sidelenke: http://www.arkivverket.no/URN:kb_read?idx_kildeid=16793&idx_id=16793&uid=ny&idx_side=-15
Permanent bildelenke: http://www.arkivverket.no/URN:NBN:no-a1450-kb20070523640421.jpg
 

 

 

 

 

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Grethe Flood

Sjekket bygdeboka for Kyrkjebø og Siri (Sigrid) Monsdatter var født 1738 på Østerbø som datter av Mons Ellingsen Norevik og kona Guri Andersdatter.

 

På Ludvig og Siri under Søreide står det "utflytta"? Og vi vet jo at de havnet i Bergen.

Back to scratch mht Siri, ser det ut som.  :unsure:

Endret av Grethe Flood

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Grethe for nye interessante innlegg om Siri Monsdotter og Ludvig Carlson!

 

Du har med desse siste funni "teke livet av " teorien om denne Siri Monsdotter som dotter av Mons Endreson og Elisabeth Latsdotter!

 

Det ser ut til at det må ha vore to personar i Bergen på same tid med namnet Siri Monsdotter.  Elles kunne det vore fristande å tru at det her kan vera ei "samanblanding" av to huslyder?  Eg kan ikkje hugsa kva kjelda var for desse opplysningane då dei vart samla for 30 år sidan (eg budde i Belgia på den tidi og hadde berre svært avgrensa høve til arkivarbeid!).  Hadde forresten denne Siri Monsdotter frå Østerbø på Kyrkjebø andre søsken som flytte til Bergen?

 

Elles vonar eg at Yngve Nedrebø kan finna skiftet etter Mons Endreson i Bergen, slik at me får ei stadfesting av kva born som då levde...

 

Nok ein gong hjarteleg takk for hjelpi med denne huslyden!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Grethe for nytt innlegg!

 

Jau, det stemmer nok at skifteprotokollane for Bergen er skanna, MEN registeri er, so vidt eg kan sjå, IKKJE skanna.  Fleire av desse registeri står på lesesalen på Statsarkivet i Bergen, og difor har eg spurt Statsarkivet i Bergen om oppslag der...

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Eg vil i kveld gjerne få henta fram att dette emnet, som kanskje er på veg til å verta gløymt...

 

Først av alt:  Det finst tydeleg IKKJE noko skifte etter Mons Endresen i Bergen, so ingen hjelp å få der...

 

Eg har sett litt på dei yngre borni i denne huslyden, og eg ser mellom anna dette:

 

* Sonen Anders Monsson var faddar i 1769 og må soleis vera fødd seinast tidleg på 1750-talet, kan henda i 1750 eller 1751?  Då ser eg at ein

 

** Andreas Monsson vart gravlagd på St. Jørgen 6.11.1773, 23 år gamal, og ein

 

** Anders Monsson vart gravlagd som "fattig" frå 1-159 (Nykyrkjesokni) 11.4.1774, 30 år gamal

 

* For Kari/Karen Monsdotter (fødd 1757) finst det fleire "nesten"-"kandidatar" i dødsfallslistene, men desse er vel dei "næraste":

 

** Karen Monsdotter, "fattiglig", gravlagd på St. Jørgen 20.7.1813, 56 år gamal

 

** Karen Monsdotter, kone, døydde på sjukehuset i Bergen 15.7.1823, 66 år gamal

 

Mellom dei vigde ser eg desse seks, der kanskje ho som var gift med Ole Ingebrechtsen, kanskje er den mest sannsynlege(?):

 

** Sivert Endresen, matros, og Karen Monsdotter vigde i Domkyrkja 14.2.1793 - ho d. i 5-181 (NK) 13.7.1807, 59 år gamal, kanskje litt i "eldste" laget...

 

** Erich Magnussen, enkjemann og bordarbeidar, og Karen Monsdotter vigde i Domkyrkja 7.8.1796

 

** Ole Ingebrechtsen, musketer, og Karen Monsdotter vigde i Krosskyrkja 19.9.1784 - einaste barnet: Ingebrigt, fødd i KK, Bergen 4.4.1786, denne finn eg ikkje i kyrkjeboki!

 

** Aschild Erichsen, arbeidsmann, og Karen Monsdotter vigde i Krosskyrkja 23.7.1786 - fire born fødde 1786-1791, men berre ukjende fadrar!

 

** Andreas Larsson Holm, matros,  og Karen Monsdotter, vigde i Krosskyrkja 25.8.1793 - ho d. i 6-35 (NK) 29.1.1813, 52 år gamal, kanskje litt i "yngste" laget...

 

** Albert Gierding, mesteranglemakar, og Karen Monsdotter, vigde i Nykyrkja 1.2.1795

 

* For Elisabeth Monsdotter ser eg i grunnen ikkje nokon som høver særleg bra mellom dei avlidne i Bergen, og heller ikkje mellom dei vigde...

 

Det er tydeleg ikkje nokon enkel huslyd dette, men eg takkar nok ein gong for alle gode tips.

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Eg vil i kveld gjerne få henta fram at denne huslyden som vart drøfta våren 2015.  Ein del spennande opplysningar dukka opp den gongen, men framleis står me att med ein del spørsmål.

 

Dersom Mons Endreson og Elisabeth Larsdotter verkeleg hadde ei dotter Siri, er det tydeleg IKKJE ho som vart gift med Ludvig Carlson.  Elles veit me at Inger Monsdotter gift med Johannes Wernikson var dotteri Mons og Elisabeth!  So når desse var fadrar for kvarandre sine born, må det tydeleg vera p.g.a. venskap mellom dei og ikkje skyldskap!  Eg har difor teke ut Siri som dotter av Mons og Elisabeth, samstundes som eg har «flytta opp» Anders, som tydeleg må ha vore nokre år eldre enn det me før har trutt!

 

Yngste dotteri Kari er kan henda gift i Bergen, og ovanfor presenterte eg fleire alternativ for lagnaden hennar, men desse har eg førebels ikkje teke med i den nye versjonen av manuskriptet mitt for denne huslyden, som følgjer:

 

~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Mons Endreson {Ottum}, f. {i Luster} kring 1708, gifte seg i Luster 7.11.1737 med Elisabeth Larsdotter frå

 

     ##### (kvar i Årdal var ho ifrå?)

 

     i Årdal.  Ho var dotter av gruvearbeidar Lars Knutson på

 

     ##### (bustaden hans i Årdal?)

 

     opphavleg frå Voss,

 

     ##### (sjekka opphavet hans?)

 

     og kona Kari Eriksdotter frå

 

     ##### (opphavet hennar? – dei vart vigde i Årdal 10.9.1713 – hadde truleg ogso ei dotter Johanna Larsdotter som gifte seg i Årdal 19.10.1759 med ein Peder Nilsson og flytte med han til verket i Kvinnherad der son deira, Nils Pederson, vart døypt 26.9.1761?)

 

     og vart døypt i Årdal 17.6.1714.  Mons og Elisabeth vart buande eit par år på Ottum, truleg som innerstfolk.

Mons og Elisabeth flytte kring 1741 til

 

##### (kvar flytte dei då?)

 

og budde i 1750-åri som husmannsfolk på ein plass under i Natviki i Årdal,

 

##### (kva for ein plass?)

 

men flytte kring 1760 til Bergen, der dei visstnok budde på Nordnes.  Mons Endresen vart dragar, men vart gravlagd i Bergen alt 23.12.1762.  Elisabeth d.

 

##### (dato og stad for dødsfallet hennar?)

 

Me kjenner nokolunde sikkert til desse ni borni etter Mons og Elisabeth:

a. Ingrid, kjend som Inger Monsdotter, døypt i Årdal 4.8.1737, vart gravlagd i Bergen 4.10.1814.  Det ser ut til at lnger voks opp i Årdal, for der vart ho gift 26.10.1760 med Johannes Wernichsen. Han vart døypt i Årdal 31.3.1739 som son av Wernik Johannesson og Anna Olsdotter på Hæreid i Årdal.  Inger og Johannes flytte truleg til Bergen i 1761, og Johannes var liksom svigerfaren dragar der, men hamna sidan på «fattigkassa¤ og d. i Bergen 14.2.1807.  Han og Inger budde helst i Sydneskleven i Bergen og fekk visstnok elleve born i lag.

b. Lars Monsen, døypt i Luster 4.9.1740, vart gravlagd i Bergen 25.4.1786. Lars gifte seg i Bergen 23.4.1764 med ei Bertha Hansdotter

 

     ##### (opphavet hennar? – dato og stad for fødsel og død?)

 

     Lars Monsen var matros, men vart sidan skipstømmermann.  Dei budde i Domkyrkjesokni i Bergen og fekk elleve born i lag.

c. Endre Monsen, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1743? – konf. DK, Bergen 1765)

 

     vart gravlagd frå det kommunale sjukehuset i Theatergaten i Bergen 4.9.1783.  

 

     ##### (lagnaden hans? – truleg ugift!?)

 

d. Martha Monsdotter, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hennar? – 1745?)

 

     ##### (lagnaden hennar? – kan henda gravlagd Bergen 5.10.1796, 51 år gamal?)

 

e. Unemnt barn,

 

     ##### (namn?)

 

     f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli?)

 

     1747, d. i Nattviki i Årdal 23.2.1752.

f. Elisabeth Monsdotter, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hennar? – 1749?)

 

     ##### (lagnaden hennar? – n. faddar 1768-1772)

 

g. Anders Monsson, f.

 

     ##### (dato og stad for fødsli hans? – 1751?)

 

     ##### (lagnaden hans? – n. fadder 1769! – kanskje:

            * Andreas Monsson, gravlagd St. Jørgen, Bergen 6.11.1773, 23 år

            * Anders Monsson, fattig frå 1-159 (NK) 11.4.1774, 30 år)

 

h. Peder Monsson, f. i Nattviki i Årdal 29.12.1753, d.

 

     ##### (dato og stad for dødsfallet hans? – i ung alder?)

 

i. Kari Monsdotter, f. i Årdal 21.11.1757,

 

     ##### (lagnaden hennar? – konf. 1778 ”hos broderen Lars på Sydnæs” – n. fadder 1779!)

 

~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Dette er ikkje nokon enkel huslyd å hanskast med, men om nokon greier finna ut av desse folki, so trur eg på Arkivverkets Brukarforum!  Eg takkar på ny for alle gode tips om denne huslyden!

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Eg har i kveld vore ganske so «sysselsett» med denne huslyden, og eg har gjort eit par spennande observasjonar:

 

* På grunn av dei mangelfulle dåpslistene for Årdal frå 1740-åri har eg i kveld sjekka ut dei «introduserte» kvinnene og kan nokolunde sikkert slå fast at Mons og Elisabeth ikkje hadde nokon born til dåpen i Årdal i perioden frå 1740 til 1748.  Dette tyder på at dei har butt ein annan stad før dei i 1752 dukkar opp i Natviki i Årdal!

 

* So kom eg til å tenkja på ein svært so «kryptisk» huslyd som er omskriven i bygdeboki for Leikanger under garden Buene:

 

Mons ved Buene hadde desse fire borni (dåpsdatoar og fødestadar er tilføyd av meg no i kveld!):

 

** Mons Monsson, døypt frå Buene 24.11.1743

 

** Elsebe Monsdotter, døypt frå Buene 25.4.1744

 

** Inger Monsdotter, døypt frå Frønningen 15.11.1749 - mellom fadrane hennar er Jørgen Frønningen!

 

** Anders Monsson, døypt frå Frønningen 17.3.1751 - mellom fadrane hans er Martha Jørgensdotter!

 

Dessutan har forfattaran tydeleg gløymt ei dotter til:

 

** Kari Monsdotter, døypt frå Frønningen 24.8.1747

 

Om me no samanliknar denne søskenflokken med borni til Mons Endreson og Elisabeth Larsdotter, ser me fleira spennande forhold:

 

*** Dotteri Kari, oppkalla etter mormori Kari Eriksdotter, høver heilt nøyaktig i alder på det barnet av Mons og Elisabeth som døydde i Natviki i februar 1752, 4 1/2 år gamal!!

 

*** Sonen Anders Monsson dukkar opp i Bergen!

 

*** Dotteri Elisabeth Monsdotter dukkar òg opp i Bergen (alderen hennar var ukjend!)

 

*** Ser me på avstanden mellom borni Mons og dotteri Elsebe samt avstanden mellom dotteri Inger og sonen Anders, er det mykje som tyder på at Mons og Inger døydde i ung alder!?

 

Det som eg likte mindre her er:

 

*** Huslyden serv ut til å ha hatt to døtrer med same namn, Inger

 

*** Borni Endre og Martha ser ut til å¨mangla!!

 

Men eit siste kan henda avgjerande argument er fadrane til Inger og Anders.  Jørgen Frønningen må vera identisk med Jørgen Endreson, bror til Mons Endreson, som me veit budde på Frønningen, og Martha Jørgensdotter er kan henda ei hittil ukjend dotter av same Jørgen!?

 

No vonar eg at nokon kan ha synspunkt på desse tankane mine, og eg takkar nok ein gong so mykje for alle gode tips om denne huslyden!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Eg har i kveld sett opp eit nytt manuskript for denne huslyden basert på dei nye opplysningane som dukka opp i aftes (sjå innlegg #18).  Dette manuskriptet erstattar då det som vart innlemma i innlegg #17 ovanfor, men for samanlikningi si skuld, let eg det gamle stå...

 

Her er det nye:

 

~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Mons Endreson {Ottum}, f. {i Luster} kring 1708, gifte seg i Luster 7.11.1737 med Elisabeth Larsdotter frå

 

     ##### (kvar i Årdal var ho ifrå?)

 

     i Årdal.  Ho var dotter av gruvearbeidar Lars Knutson på

 

     ##### (bustaden hans i Årdal?)

 

     opphavleg frå Voss,

 

     ##### (sjekka opphavet hans?)

 

     og kona Kari Eriksdotter frå

 

     ##### (opphavet hennar? – dei vart vigde i Årdal 10.9.1713 – hadde truleg ogso ei dotter Johanna Larsdotter som gifte seg i Årdal 19.10.1759 med ein Peder Nilsson og flytte med han til verket i Kvinnherad der son deira, Nils Pederson, vart døypt 26.9.1761?)

 

     og vart døypt i Årdal 17.6.1714.  Mons og Elisabeth vart buande eit par år på Ottum, truleg som innerstfolk.

Mons og Elisabeth flytte kring 1741 til Buene i Leikanger og var likeins ei tid plassfolk på ein plass under Frønningen i Leikanger til dei i 1751 busette seg på ein plass

 

##### (kva for ein plass?)

 

under Natvik i Årdal.  Derifrå flytte dei so kring 1760 til Bergen, der dei visstnok budde på Nordnes.  Mons Endresen vart dragar, men vart gravlagd i Bergen alt 23.12.1762.  Elisabeth d.

 

##### (dato og stad for dødsfallet hennar?)

 

Me kjenner nokolunde sikkert til desse ni borni etter Mons og Elisabeth:

a. Ingrid, kjend som Inger Monsdotter d.e., døypt i Årdal 4.8.1737, vart gravlagd i Bergen 4.10.1814.  Det ser ut til at lnger voks opp i Årdal, for der vart ho gift 26.10.1760 med Johannes Wernichsen. Han vart døypt i Årdal 31.3.1739 som son av Wernik Johannesson og Anna Olsdotter på Hæreid i Årdal.  Inger og Johannes flytte truleg til Bergen i 1761, og Johannes var liksom svigerfaren dragar der, men hamna sidan på «fattigkassa¤ og d. i Bergen 14.2.1807.  Han og Inger budde helst i Sydneskleven i Bergen og fekk visstnok elleve born i lag.

b. Lars Monsen, døypt i Luster 4.9.1740, vart gravlagd i Bergen 25.4.1786. Lars gifte seg i Bergen 23.4.1764 med ei Bertha Hansdotter

 

     ##### (opphavet hennar? – dato og stad for fødsel og død?)

 

     Lars Monsen var matros, men vart sidan skipstømmermann.  Dei budde i Domkyrkjesokni i Bergen og fekk elleve born i lag.

c. Mons Monsen, døypt i Leikanger 24.11.1743,  

 

     ##### (truleg d. kort etter fødsli? – ein Endre Monsen vart konf. DK, Bergen 1765 og vart gravlagd frå det kommunale sjukehuset i Theatergaten i Bergen 4.9.1783 – truleg ugift – høyrer han til her?)

 

d. Elisabeth Monsdotter, døypt i Leikanger 25.4.1745,

 

     ##### (lagnaden hennar? – n. faddar 1768-1772 – ei Martha Monsdotter, kan henda gravlagd Bergen 5.10.1796, 51 år gamal – høyrer ho til her?)

 

e. Kari Monsdotter, døypt i Leikanger 24.8.1747, d. i Nattviki i Årdal 23.2.1752.

f. Inger Monsdotter d.y., døypt i Leikanger 15.11.1749,

 

     ##### (lagnaden hennar? - truleg d. kort etter fødsli!?)

 

g. Anders Monsson, døypt i Leikanger 17.3.1751,

 

     ##### (lagnaden hans? – n. fadder 1769! – kanskje:

            * Andreas Monsson, gravlagd St. Jørgen, Bergen 6.11.1773, 23 år)

 

h. Peder Monsson, f. i Årdal 29.12.1753, d.

 

     ##### (dato og stad for dødsfallet hans? – i ung alder?)

 

i. Kari Monsdotter, f. i Årdal 21.11.1757,

 

     ##### (lagnaden hennar? – konf. 1778 ”hos broderen Lars på Sydnæs” – n. fadder 1779!)

 

~~~~~~~~~~~~~~~~

 

Eg takkar nok ein gong for merksemdi og alle gode tips når det gjeld denne huslyden!

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Eg har no leitt lite vetta etter Elisabeth Monsdotter, eller Elsebe Monsdotter, som ho vel vart kalla, fødd i Leikanger 1745.  Ho er nemnd som fadder i Bergen i perioden 1768 - 1772, men er sidan ikkje å sjå i Bergen.  Merkeleg.

 

So vil eg henta fram borni til Lars Monsson med kona Bertha Hansdotter og sjå på fadrane deira:

 

* Lisbeth Juliana, døypt DK, Bergen 27.12.1764: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=6989&personpostnr=57167&merk=57167#ovre

 

Alle fadrane her har «mistenkelege» namn: Martha Monsdotter og Inger Monsdotter, samt Martha Hansdotter, Thomas Hansson og Hans Jørgenson

 

* Mons, døypt DK, Bergen 14.9.1766: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=7296&personpostnr=59622&merk=59622#ovre

 

Her finn me mellom fadrane Endre Monsson og svoger Johannes Wernikson

 

* Hans, døypt DK, Bergen 20.1.1769: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=7671&personpostnr=62623&merk=62623#ovre

 

Her finn me mellom fadrane Endre Monsson, Anders Monsson og svoger Johannes Wernikson

 

* Elisabeth, døypt DK, Bergen 14.7.1771: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=8044&personpostnr=65607&merk=65607#ovre

 

Her finn me mellom fadrane Elsebe Monsdotter og Endre Monsson

 

* Ingeborg Marie, døypt DK, Bergen 21.8.1774: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=8442&personpostnr=68787&merk=68787#ovre

 

Her er ogso ei fadder Elsebe, men ho heiter STOLTZ

 

Dei yngre borni har ingen spesielle fadrar etter det eg kan sjå...

 

Konklusjon:  Alt tyder på at både Martha Monsdotter og Endre Monsson høyrer til i denne søskenflokken men kvar og kva tid vart dei fødde?

 

Elles tykkjer eg det er interessant å sjå på dei andra fadrane til eldste barnet hans Lars:  Hans Jørgenson, Martha Hansdotter og Thomas Hansson!  Og ganske riktig; her finn me at

 

Dragar Peder Ingebrigtson og kona Martha Hansdotter har desse tre borni:

 

* Gro, døypt i DK, Bergen 6.4.1759: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=6007&personpostnr=49321&merk=49321#ovre

 

Ingen spennande fadrar

 

* Sophie Marie, døypt i DK, Bergen 6.1.1763: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=6675&personpostnr=54660&merk=54660#ovre

 

Mellom fadrane her er Thomas Hansson

 

* Inger Marie, døypt i DK, Bergen 6.7.1766: http://gda.arkivverket.no/cgi-win/webcens.exe?slag=visbase&sidenr=1&filnamn=dp12011719dk&gardpostnr=7255&personpostnr=59296&merk=59296#ovre

 

Mellom fadrane her er Bertha Hansdotter og Lars Monsson!

 

Og no vert dette riktig spennande, for Peder Ingebrigtson og Martha Hansdotter gifte seg i ÅRDAL 28.11.1757:  https://media.digitalarkivet.no/view/11594/220

 

Eg er svært so frista til å tru at Peder må vera son av Ingebrigt Johannesson Aarebru og kona Gro Pedersdotter og døypt i Årdal 1.11.1722.

 

Og eg vil òg tru at Thomas Hansson, fødd i Årdal 1727 og avliden i Bergen 1771, son av Hans Thomasson «skaffar» Tolvsgard Brekken og kona Ingeborg Larsdotter, hadde dei to søstrene Martha og Bertha, som båe manglar i dåpsprotokollane for Årdal!!?  Ingeborg er introdusert fleire gonger utan at born er nemnde: mellom anna 7.6.1739 og 10.10.1745.  Kanskje Bertha Hansdotter «gøymer» seg attom den eine?

 

Eg reknar med at i alle fall Knut Bryn vil ha kommentarar til dette, og dei gler eg meg til!

 

Ein ny kjempetakk for alle gode tips til «oppklaring» av denne søskenflokken!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Bryn

Her er noen kommentarer og utfyllende opplysninger til #19:

 

Mons Endreson {Ottum}, f. {i Luster} kring 1708, gifte seg i Luster 7.11.1737 med Elisabeth Larsdotter frå

     ##### (kvar i Årdal var ho ifrå?)

     i Årdal.  Ho var dotter av gruvearbeidar Lars Knutson på

     ##### (bustaden hans i Årdal?)

 

 

Foreldrene til Elisabeth bodde på Farnes i Øvre Årdal, og der var Elisabeth født.

 

Jeg vet ikke hvor mye Lars Øyane vil skrive om Elisabeths far, men det er kanskje verdt å nevne at han døde i en krangel med naboen Abraham Svendsen (ca. 1655-1720) som også arbeidet ved Årdal kopperverk. Krangelen gjaldt kua til Abraham som stadig beitet på feil sted. Lars ville ta opp saken med Abraham en søndagskveld, men hadde tatt seg en støyt og Abraham ville ikke snakke med ham. Det endte med at Abraham som trakk kniven for å verge seg, drepte Lars. Dette skjedde 25. juni 1719.

 

 

gruvearbeidar Lars Knutson (...) opphavleg frå Voss,

     ##### (sjekka opphavet hans?)

 

 

Jeg har ikke fasiten her, men sjekk tråd nr. 173494

 

kona Kari Eriksdotter frå

 

##### (opphavet hennar? – dei vart vigde i Årdal 10.9.1713 – hadde truleg ogso ei dotter Johanna Larsdotter som gifte seg i Årdal 19.10.1759 med ein Peder Nilsson og flytte med han til verket i Kvinnherad der son deira, Nils Pederson, vart døypt 26.9.1761?)

og vart døypt i Årdal 17.6.1714.

 

Kari Eriksdatter kan være identisk med den Karj Erichsdatter Huus-Mands Qvinde som ble begravet i Årdal 14.6.1744, 60 år gammel. Det burde kanskje ha stått husmannsenke, men jeg kjenner ikke til noen annen Kari Eriksdatter i Årdal på denne tiden. (Lærdal Ministerialbok nr. A 1, 1711-1752, s. 95, 3. sønd. etter Trin.)

 

Johanna ble døpt i Årdal 23. juli 1719 og var ganske sikkert søster av Elisabeth. (Lærdal Ministerialbok nr. A 1, 1711-1752, s. 19, 7. sønd. etter Trin.).

 

Ved dåpen har presten riktignok ikke skrevet at denne Johanna var datter av Lars Knutsen (som altså ble drept én måned før denne dåpen). I stedet har presten skrevet Dunke Karj sin Daatr. Dette tyder på at Kari Eriksdatter er identisk med den kvinnen som i kirkeboka mange ganger finnes som "Dunke Kari" eller "Kari Dunk". Navnet kan sikkert ha flere forklaringer, men det virker sannsynlig at hun var enke etter Jockum Dunk som arbeidet ved Årdal kopperverk fra 1703 til han døde i 1710. Vi vet at han etterlot seg en enke, men navnet på enka er ikke nevnt.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Knut for eit spennande og interessant innlegg, og ogso takk for inngåande e-post!

 

I mitt arbeid går eg ikkje i detalj inn på Lars Knutson frå Voss og huslyden hans, men eg vil gjerne nemna kva gard han var ifrå på Voss, dersom det er mogeleg å finna ut av...  Og likeins er eg nysgjerrig på opphavet til Kari Eriksdotter!?

 

Dersom Kari Eriksdotter var barnefødd i Årdal, har me ikkje so mange alternativi...

 

FT1701 syner berre tre Erikssøner i Årdal i so nokolunde høveleg alder:

 

Knut Erikson, 30 år, fødd i sokni, tente i Offerdalen

 

Johannes Erikson, 26 år, fødd i sokni, tente på Bermål under Natvik

 

Østen Erikson, 8 år, innerstson på Tolvsgard, son av innerst Erik Endreson, 40 år

 

Og sistnemnde Erik Endreson er den EINASTE vaksne Erik i Årdal som er gamal nok til å vera far til Kari Eriksdotter, fødd kring 1684, men han er for ung til å vera far til Knut og Johannes!

 

So vidt eg kan forstå, er Erik Endreson den einaste aktuelle far til Kari Eriksdotter, dersom ho var frå Årdal!!

 

Eg takkar på ny for alle gode tips om denne huslyden!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider

Opprett en konto eller logg inn for å kommentere

Du må være et medlem for å kunne skrive en kommentar

Opprett konto

Det er enkelt å melde seg inn for å starte en ny konto!

Start en konto

Logg inn

Har du allerede en konto? Logg inn her.

Logg inn nå

  • Hvem er aktive   0 medlemmer

    Ingen innloggede medlemmer aktive

×

Viktig Informasjon

Arkivverket bruker cookies (informasjonskapsler) på sine nettsider for å levere en bedre tjeneste. De brukes til bl.a. skjemaoppdateringer og innlogging. Bruk siden som normalt, eller lukk informasjonsboksen for å akseptere bruk av cookies.