Gå til innhold
Arkivverket
Lars E. Øyane

Paul Baardson frå Gaupne (1723-1787) - høkar og skinnkræmmar i Bergen - kven var kona hans og kvar vart det av borni deira?

Recommended Posts

Lars E. Øyane

Ivar Moe presenterte i dag ei skikkeleg spennande opplysning om ein ung lustring som tok borgarskap i Bergen i 1759 som høkar:

 

13 juli 1758

image.png.242c0f267ca3391cc250dbeff7a8b344.png

 

Dette er ein person som eg ikkje har finne nemnd i nokon kjelder frå Luster, men når me veit han var frå Gaupne, MÅ han vera son av Baard Johnson frå Gaupne som i mange år var husmann på Skjolden under Bolstad i Luster.  Paul må dels ha vokse opp hjå skyldfolk i Gaupne, men er ikkje konfirmert i Luster!  Kanskje vart han konfirmert i Hafslo der me manglar konfirmantlister for den perioden...

 

Ut ifrå dei mange fine opplysningane som Grethe har presentert i hitt emnet, sjå innlegg #364: https://forum.arkivverket.no/topic/221524-til-lars-øyane/?page=15&tab=comments#comment-1944444

 

har eg no sett opp følgjande manuskript for denne huslyden:

 

~~~~~~~~~~~~~ NB: Etter nye spennande opplysningar er dette manuskriptet no erstatta av eit nytt i innlegg #5 under!

 

Det var ei stor overrasking å motta opplysningar om Paul Baardson, og eg eg takkar so mykje på førehand for alle tilleggsopplysningar som måtte dukka opp!

Endret av Lars E. Øyane

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Ivar Moe

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Are S. Gustavsen

Lars,

 

Om så en bok (som forøvrig verken er opplyst med tittel, forfatter eller utgivelsesår) har en navneform "Paul Baarsen" (da vel etter en kilde fra 1758), hvorfor skal så denne person i et moderne manus fra 2018 bibeholde arkaiske og i hovedsak overdrevent danskspråklige navneformer, da i et ellers flott dialektbasert språk?

 

Hvorfor skulle ikke denne "Paul", heller fremstå som "Pål Bårdsson", og den presumptive faren "Baard Johnson" (se debattråden https://forum.arkivverket.no/topic/221524-til-lars-øyane/?page=15 innlegg 363 og 365) som Bård Jonsson? (samtdig, i parentes bemerket: Hva er det egentlig med denne hangen til å benytte John fremfor Jon? Er det en lydelig kvalitet i Lusterdialekten jeg ikke ser, som gir distinkt forskjellig uttale av John i forhold til Jon?).

 

Er det slik å forstå at du ønsker å holde fast ved mest mulig dansk i Lusterdialekten (gitt jeg har oppfattet rett opphav på dialekten) eller er det et standpunkt om å konsekvent og kategorisk ikke røre noen eldre kildeformer av navn? Med andre ord, hvorfor finnes det tilsynelatende ikke noe aktivt forhold til navnenormalisering, mens fremstillingsspråket ellers er befriende dialektisk og dynamisk?

 

Dette håper jeg du vil tenke litt på, samt komme med noen refleksjoner til. Grunnen til at jeg tar dette opp, ligger samtidig i den store innflytelse du gjennom mange år har hatt, og fortsatt har, som trendsetter for hvilke og hvor mange diskusjoner om det sentrale Vestland som skal foregå på dette forum.

 

Vennlig hilsen

 

Are

 

Endret av Are S. Gustavsen
Korrektur

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Ivar, Rune og Are for interessante og utfordrande innlegg!

 

Eg har nytta den gamle databasen for avlidne i Bergen og meiner eg har «plukka ut» dei som kunne vera aktuelle som born av Paul og Bertha Cathrine, men kan sjølvsagt ha oversett noko.  Eg har òg saumfare konfirmantlistene for Nykyrkja, som diverre ikkje er databaseregistrerte, men eg fann berre to av borni, Nils Fredrik i 1779 og Bertha (Johanne) i 1791.

 

Ivar fann vigsli og lagnaden til Bertha Johanna, og sjølv har eg no finne vigsli til Nils Fredrik og dåpen for dei fire eldste borni hans, men huslyden ser ut til å forsvinna frå Bergen kort før 1800...?  Eg fann òg det som eg meiner må vera dåpen til Lars Mikkelson Strand, men ei bygdebok for Kvam (Øystese) er truleg naudsynt for å stadfesta dette...

 

Når det gjeld innlegget til Are, har språkformi mi vore drøfta i Brukarforum før, men berre for nok ein gong kort å gjera greie for dette:  For å unngå tonnevis av ulike stavemåter av namn, har eg sett ein viss standard på alle personnamn nytta før 1850 slik namni stort sett vart skrivne den gongen.  Dette er mellom anna til stor hjelp for amerikanarar som ikkje er so kjende med språkutviklingi i Noreg dei siste 150 åri...  Denne språkformi vart vedteke i Luster for 40 år sidan, og eg ser ingen grunn til å endra på dette no.

 

Her følgjer ein oppdatert versjon av manuskriptet mitt for huslyden til Paul Baardson, som erstattar manuskriptet i innlegg #1 over:

 

~~~~~~~~~~~~~~

 

Paul Baardson {Skjolden}, f. {i Luster} kring 1723,

Paul ser ut til å vera oppvaksen i Gaupne, men flytte tidleg til Bergen der han 26.2.1758 gifte seg i Nykyrkja med Bertha Cathrine Johannesdotter frå

 

##### (opphavet hennar? - foreldri?)

 

##### (dato og stad for fødsli hennar? - 1733?)

 

Paul fekk 13.7.1758 borgarskap i Bergen som høkar og livnærte seg som skinnhandlar, men er kalla dagarbeidar då han vart gravlagd i Bergen 15.6.1787.  Bertha vart gravlagd same staden 1.4.1789.  Dei fekk ni born i lag:

a. Berendt Paulson, døypt i Bergen 16.5.1759, vart gravlagd i Bergen 10.7.1762.

b. Nils Fredrik Paulson, døypt i Bergen 13.1.1762, d.

 

     ##### (dato og stad for dødsfallet hans? - konfirmert NK, Bergen 1779)

 

     Nils gifte seg i Domkyrkja i Bergen 5.8.1792 med Elen Gurine Olsdotter Bar

 

     ##### (oppl.?)

 

     ##### (yrke og bustad? - matros Bergen)

 

     ##### (talet på søner og døtrer? - inkl.:

            * Nicoline Tobia, f. DK, Bergen 18.1..1792: https://media.digitalarkivet.no/view/8636/33

            * Berthe Cathrine, f. DK, Bergen 24.8.1795: https://media.digitalarkivet.no/view/8636/73

            * Paul Olai, f. DK, Bergen 12.5.1798: https://media.digitalarkivet.no/view/8636/102

            * Jochumine Margrethe, f. DK, Bergen 12.5.1798: https://media.digitalarkivet.no/view/8636/102

 

c. Johannes Paulson, døypt i Bergen 17.2.1764,

 

     ##### (lagnaden hans?)

 

d. Guri Paulsdotter, døypt i Bergen 14.3.1766,

 

     ##### (lagnaden hennar?)

 

e. Karen Paulsdotter, døypt i Bergen 29.7.1767, vart gravlagd i Bergen 1.6.1771.

f. Baard Paulson, døypt i Bergen 1.1.1770, vart gravlagd i Bergen 24.9.1771.

g. Karen Paulsdotter, døypt i Bergen 19.7.1772,

 

     ##### (lagnaden hennar?)

 

h. Bertha Johanne Paulsdotter, døypt i Bergen 28.2.1775, d. som tømmermannskone i Bergen 31.7.1820.  Ho gifte seg i Nykyrkja i Bergen 22.3.1801 med Lars Mikkelson frå Strand i

 

     ##### (Hardanger!)

 

     i Bergen kjend som Lars Strand.  Han vart døypt i

 

     ##### (dato og stad for dåpen hans? - ein Lars Mikkelson vart døypt på Stranden i Kvam (Øystese) 20.12.1774 - kan det vera han?)

 

     1774.  Han d. som tømmermann i Bergen 25.12.1830.  Lars var tømmermann, og han og Bertha budde i Bergen levetidi ut.  Dei fekk sju born i lag.

i. Paul Paulson, døypt i Bergen 11.7.1779, vart gravlagd i Bergen 1.4.1783.

 

~~~~~~~~~~~~~~

 

Ein ny kjempetakk for framifrå bistand i freistnadane på å komletter denne biografien!

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider

Opprett en konto eller logg inn for å kommentere

Du må være et medlem for å kunne skrive en kommentar

Opprett konto

Det er enkelt å melde seg inn for å starte en ny konto!

Start en konto

Logg inn

Har du allerede en konto? Logg inn her.

Logg inn nå

  • Hvem er aktive   0 medlemmer

    Ingen innloggede medlemmer aktive

×

Viktig Informasjon

Arkivverket bruker cookies (informasjonskapsler) på sine nettsider for å levere en bedre tjeneste. De brukes til bl.a. skjemaoppdateringer og innlogging. Bruk siden som normalt, eller lukk informasjonsboksen for å akseptere bruk av cookies.