Yrke "fredsmegler" i 1801-tellngen

[Åsbjørg Susort]

Der var totalt 10 fredsmeglere (1 freedsmegler og 9 fredsmeglere) registrert i 1801-tellingen.

Hvem, hvorfor og hvilken krig (eller kanskje rettere sagt fred)?

[Ann-Mary Engum]

Ser at det var betegnelser som fredsmægler , første fredsmegler og 2de fredsmegler/ 2den fredsmægler på tellingen 1801.

[Tore S. Falch]

Jeg vil tro at betegnelsen fredsmegler ble brukt synonymt med medlem (- eller kanskje til og med formann) i de lokale forlikskommisjonene. Altså er det ikke snakk om noen spesiell krig eller om noen fredsmeglere i vår betydning av ordet!

[Ann-Mary Engum]

Et eksempel:

Sjur Olson Breum (fødd kring 1761, død 18. mai 1833) var frå garden Åsen i Jostedalen i Sogn og Fjordane. Han var son av klokkar og gardbrukar Ole Anderson Åsen og klokkardottera Martha Olsdotter Grov.

Sjur gifte seg 30. mars 1788 med Siri Guttormsdotter (ca 1768-1843) frå Bruheim. Alt 13. oktober 1787 fekk han skøyte på Bruheim hjå Hartvig Kaas Munthe og Frantz Rieck Munthe, arvingane etter Gerhard Munthe. Sjur vart dermed den fyrste sjølveigaren på Bruheim (sjå òg Eigedomstilhøve i Jostedalen før 1800).

Sjur skreiv ut kårbrev til svigerforeldra sine i 1788 og dreiv Bruheim til 1797 då han bytte til seg bruket Øy i Myklemyr. Etter eit makeskifte flytte Sjur og Siri attende til Bruheim i 1805 og vart buande her levetida ut.

Laberg omtalar Sjur Breum som "ein mykje vyrd mann i bygdi". Han var mellom anna den fyrste bonden i dalen som vart forlikskommisær ("fredsmægler").^[1] Han var ein av dei tretten underskrivarane på adressa i samband med valet av utsendingar til Riksforsamlinga i 1814, og han var her ein av tre gardbrukarar som skreiv under med eiga hand.^[2]

 

http://www.google.no/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=2&cad=rja&sqi=2&ved=0CCUQFjAB&url=http%3A%2F%2Flokalhistoriewiki.no%2Findex.php%2FSjur_Olson_Breum&ei=IRM9UJa1CKfi4QSCtYGYAQ&usg=AFQjCNGdH_gsOEAjs01NUolkfPFlMnWv-Q

[Åsbjørg Susort]

Og de var spredd over hele landet. Kanskje en 1ste fredsmegler for hvert amt med reserve?

 

Her kom svara raskare enn eg kunne reagere midt under extra-trekninga :D

[Åsbjørg Susort]

Når Ann-Mary sette meg på ideen å google fredsmægler fant eg denne:

http://brage.bibsys.no/hvo/bitstream/URN:NBN:no-bibsys_brage_18344/1/master_bolstad.pdf.pdf

der fredsmægler Ole Blom er omtalt bl.a. på side 95 og videre utover med litt om utnevnelser.

Takk :)

[Aase R Sæther - Gloppen]

Alt vi lærer!

[Erik Døving]

Eidsvollsmannen Elling Olsen Walbøe var bonde, byggmester, gaardbeboer samt "forligelses kommissionair".