[#884] Noregs eldste skattemanntal

[Gjest Jo Rune Ugulen]

Rett nok er skattemanntalet frå Nordhordland 1519 gammalt, men det er ikkje det eldste i Noreg. I serien Norske Regnskaber og Jordebøger (som Nordhordlandsmaterialet er henta frå) finst også gjengjerden for ein del av Austlandet. Den er fem år eldre - altså frå 1514, og såleis kan den reknast for å vera landets eldste (eksisterande) skattemanntal. Frå 1519 finst det dessutan fleire: Sunnhordland, Nordland og Finnmark, samt eit skatte- og sakefallsmanntal frå Dalane, Jæren og Ryfylke.

[Gjest Jo Rune Ugulen]

Sidan eg 'pirkar' litt her, får eg pirka litt på mitt eige innlegg også. Sjølvsagt er det ikkje gjengjerden frå 1514 som finst dei omtala bøkene, men *rekneskapen* over gjengjerden. Frå 1514 er den likevel:-)

[Gjest Yngve Nedrebø]

Det er rett at 1514 er tidligere enn 1519, men gjengjerden 1514/tomarksskatten 1519 og tiendepengeskatten 1520-22 er de eldste bevarte manntallene i Norge, og det vi mente å signalisere var at vi var i ferd med å legge ut registre til disse (som er bevart bare for deler av landet). Vi søkte i og for seg ikke registrering i Guinness rekordbok. Det er også riktig at dette materialet finnes trykt i NRJ. Det visste vi forsåvidt også, ikke minst fordi det er der vi har hentet materialet.Vi er også klar over at listene over tomarksskatten er bevart for områder utenfor Nordhordland, og vi er forlengst i gang med å dataregistrere disse, og regner med å legge ut nye biter i neste uke - om vi ikke må bruke for mye tid på å forklare omstendighetene rundt dem.

[Gjest Jo Rune Ugulen]

Synd det ikkje er mogleg å sjå ansiktsuttrykk på nettet. På den måten hadde det nok vore enklare å sjå litt humoristisk på einskilde innlegg.No var slett ikkje mitt innlegg meint som krass kritikk, men rett og slett påpeiking av ein liten feil. Og feilrettingar må ein ta for det dei er. Eg skal definitivt ikkje forlanga at de skal nytta timevis på omstendelege forklaringar. Ha ein fortsatt fin augustkveld :-)Kan henda har Guinness ein plass i rekordboka likevel?

[Gjest Jo Rune Ugulen]

Eit lite PS.Eg er sjølvsagt klar over at de er klar over kva rekneskapar som finst i NRJ. Men, ikkje alle som les dette debattforumet er det. Difor kom den vesle utgreiinga om kvar ein kan finna dei trykte utgåvene. Med andre ord, så har eg har aldri mistenkt SA Bergen/Digitalarkivet for å vera dumme (for å nytta eit godt norsk ord) - heller tvert imot.

[Gjest Anne Lise Hovdal]

Interessant gammelt tema dette her, men hva og hvor er NRJ?

[Gjest Yngve Nedrebø]

NRJ = 'Norske Regnskaber og Jordebøger fra det 16de Aarhundrede', utgitt av Det Norske historiske Kildeskriftfond fra 1887 av. Det er så langt kommet fem bind, det siste i 1983.

[Gjest Anne Lise Hovdal]

Det må man vel på arkiv for å lese? Er ikke noen av disse skattemanntallene mikrofilmet?

[Gjest Yngve Nedrebø]

De fem bindene kan nok skaffes på biblioteket også. Og har man tålmodighet, kan de jo dukke opp blant våre skannede bøker i løpet av høsten.

[Gjest Anne Lise Hovdal]

Ja det blir spennende å se om det dukker opp blandt scannede bøker. Nå har jeg ikke særlig mange enda som jeg er så langt tilbake i tid på, men det er jo noen få da.

[Gjest Sten Høyendahl]

Også jeg håper virkelig på at NRJ skannes og legges ut i løpet av høsten. Og er det tillatt å komme med ønskeliste, vil stattholderskapets ekstraktprotokoller medio 1600 være ytterst velkomne.

[Gjest Knut Skorpen]

Audun Dybdal har skrive ei lesverdig bok om tiendpengeskatten som kjelde for området frå Sunnfjord til Namdalen([url="http://ask.bibsys.no/ask/action/show?pid=051139340&kid=biblio>Lenke). Til Anne Lise spesielt kan eg vise til ein artikkel i Årbok for Helgeland 2004 som tek opp same emne på Helgeland (

[Gjest Anne Lise Hovdal]

Det er ikke så ofte jeg er innom arkivforumet. Årbok for Helgeland 2004 har jeg faktisk kjøpt for en stund siden( i 2005?), så jeg leser den pånytt igjen senere.