Gå til innhold
Arkivverket
Knut Rage

Olav Åsteson og metronym

Recommended Posts

Knut Rage

Om eit par vekers tid er tida inne for Draumkvedet - kvadet om då Olav Åsteson vaknar opp trettandedag jul etter å ha "sovi så lenge". Olav Åsteson har fleire namn i dei ymse variantane av kvedet, men Åsteson har blitt ståande som det mest brukte. I Wikipedia heiter det at metronym (som her, dvs. at han er oppkalla etter mora, Åsta) er svært sjeldan i Norden - men kor sjeldan er det, eigentleg? Er det ikkje slik at metronym peikar på at mora var ugift - og var det hyppigare i bruk enn artikkelen i Wikipedia vil ha det til? (Ei anna sak er at Åsteson også kan tolkast som norrønt for heilag, men det held me utanfor her).

 

Altså, det eg lurer på er metronymet - kor sjeldant var det?

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Leif Biberg Kristensen

Er du sikker på at ikke Åste her er et mannsnavn, for eksempel en lokal variant av Arnstein?

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Skorpen

Ei av kjeldene for Wikipedia-artikkelen er ein artikkel på Allkunne, skriven av namnegranskaren Olav Veka. Han skriv: «Såkalla matronym av namnet til mora med tillegg av son (Åsteson, Gunnhildsønene) eller dotter (Ragnhilddotter) var og er svært sjeldne.»

 

Av dei mange tusen namna eg har sett i Vefsn, har eg ikkje sett metronym. Kanskje med eitt unntak: Ein såkalla bygdeoriginal gjekk under namnet «Alet-Jo» (1848-1901), fordi han het Jon og var son til Alet, og faren ser ut til å vere ukjend i folketradisjonen. Men i kyrkjebøkene er han skriven med patronymet Jacobsen.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Rage

Er du sikker på at ikke Åste her er et mannsnavn, for eksempel en lokal variant av Arnstein?

 

Det vert jo gjerne tolka som eit metronym, men det er ein interessant tanke.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Rage

Ei av kjeldene for Wikipedia-artikkelen er ein artikkel på Allkunne, skriven av namnegranskaren Olav Veka. Han skriv: «Såkalla matronym av namnet til mora med tillegg av son (Åsteson, Gunnhildsønene) eller dotter (Ragnhilddotter) var og er svært sjeldne.»

 

Av dei mange tusen namna eg har sett i Vefsn, har eg ikkje sett metronym. Kanskje med eitt unntak: Ein såkalla bygdeoriginal gjekk under namnet «Alet-Jo» (1848-1901), fordi han het Jon og var son til Alet, og faren ser ut til å vere ukjend i folketradisjonen. Men i kyrkjebøkene er han skriven med patronymet Jacobsen.

 

Ja, det stemmer. Interessant at Olav Veka nemner Åsteson som eit matronym.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Arild Kompelien

I Norsk Personnamnleksikon er Åste ført opp som mannsnavn, av norrønt Åsti. Antakeligvis avledning av Åsta. Her nevnes også Ola Åstesson fra Draumkvedet som et eksempel.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Finn Gunnar Oldervik

Ja, det stemmer. Interessant at Olav Veka nemner Åsteson som eit matronym.

 

 

I mitt nærområde var det ein som vart kalla Daniel Mettesen. "Rette" namnet var Daniel Brevik og mora heitte Mette som seg hør og bør. Det er den einaste eg kjem på slik i farten. Men det er vel ein og annan middelalderpersonen som har matronym sjølv om det er få av dei.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Anita Holck

Se også http://www.sofi.se/5187 "Institut for språk och folkminnen" under navnene Asta (Aasta - kvinnenavn) og Aste (Aaste - mannsnavn)

Anita

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Rage

Takk for god respons, alle!

Ettersom dette også galdt ein diskusjon var det både oppklarande, men samstundes også litt forvirrande - og eg er ikkje sikker på om gåta kring Olav Åsteson-namnet i Draumkvedet er løyst. Men me bør vel la Norsk Personnavnleksikon ha siste ordet.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Arild Kompelien

Eivind Vågslid - i - Norderlendske Fyrenamn - , har også med Åste som mannsnavn. Men samtidig skriver han at når det gjelder Olav Åstesson dreier det seg helst om kvinnenavnet Åsta, som også kan bli skrevet Åste.

 

Hvordan han kommer fram til at det her peker mot et kvinnenavn vet jeg ikke.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Anfinn Bernaas

Eivind Vågslid - i - Norderlendske Fyrenamn - , har også med Åste som mannsnavn. Men samtidig skriver han at når det gjelder Olav Åstesson dreier det seg helst om kvinnenavnet Åsta, som også kan bli skrevet Åste.

 

Hvordan han kommer fram til at det her peker mot et kvinnenavn vet jeg ikke.

 

Høgst truleg fordi det var i Vest-Telemark Draumkvedet overlevde til nedteikninga skjedde. Her er (var) Åste den tradisjonelle og nedervde varianten av Åste/Åsta. Samstundes kan jo Vågslid ha hatt kunnskap om manglande frekvens av Åste som mannsnamn i dette området.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider
Knut Holt Sandblost

Jeg lærte på skolen at Olav Åstesson = Olav den hellige, hvis mor var Åsta Gudbrandsdatter.

Del dette innlegget


Lenke til innlegg
Del på andre sider

Opprett en konto eller logg inn for å kommentere

Du må være et medlem for å kunne skrive en kommentar

Opprett konto

Det er enkelt å melde seg inn for å starte en ny konto!

Start en konto

Logg inn

Har du allerede en konto? Logg inn her.

Logg inn nå


  • Hvem er aktive   0 medlemmer

    Ingen innloggede medlemmer aktive

×