Marklag som tømmermengde

[Knut Skorpen]

I skifte frå Vefsndalen ser vi av og til at marklag er brukt som mengdeeining om tømmer. Eg har høyrt at eit marklag skal vere 60 stokkar, men kunne gjerne tenkje meg ein dokumentasjon på dette. Er dette gjengs språkbruk, også andre stader i landet?

 

For eit døme, sjå under Træfang i 2. spalte på fol. 39 b (pen skrift :-) 

http://www.arkivverket.no/URN:NBN:no-a1450-sk20090220640272.jpg )

 

 

[Eva Tomter]

Store Norske:

Mål og vekt

spann – volumenhet

enten 36, 30 eller 24 merker (7,7 kg, 6,5 kg ellr 5,2 kg), varierende fra landsdel til landsdel. Et spann betegnet også jordskyld lik verdien av et laup smør, tre øre, 72 merker (marklag) eller 3 skylddaler.

[Knut Skorpen]

Eg får ikkje opna lenkja du la ved, heller ikkje snl.no . Men ut frå det du har skrive ovanfor, ser det ut til at det gjeld marklag som skyldeining. I mitt tillfelle er marklag som eining for eit visst antal tømmerstokkar. Og det er dette talet eg er ute etter. Det er neppe berre 250 g tømmer i eit marklag tømmer :-) .

[Espen Tjernshaugen]

Sitat: - fra Nordl. er medeelt et andet Marklag: fem Tylter Stokke ...

 

Kilde: s. 481:

Norsk Ordbog : med dansk Forklaring, Christiania : Cammermeyer, 1900

http://urn.nb.no/URN:NBN:no-nb_digibok_2011090520008

 

… og ellers når 1 tylt er 12 stokker blir 1 marklag 60 stokker.

[Eva Tomter]

Så at det var verdt hele 8 rdl, men en stokk er vel ikke alltid like stor, så det virker litt rart.

 

[Espen Tjernshaugen]

Der kommer mål og tømmermåling inn. Litt om emnet her.

[Eva Tomter]

Takk for oppklaring.

[Knut Skorpen]

Ivar Aasen har, i utgåva eg fekk tilgang til, sett eit spørjeteikn i parentes etter forklaringa. Så med ein urliten tvil har eg fått konstatert at 60 er talet. Eg har i alle fall ei god kjelde for forklaringa, takk skal du ha, Espen.
Eg er einig med Eva i at tømmerprisen var god. Rett nok har eg annanstad sett at tømmeret var opptil 5 1/2 famner langt, men likevel ...  Derfor greitt å bli mint på at sagtømmer var høgt verdsett på 16-1700-talet. 

Endret Juni 5, 2015 av Knut Skorpen

[Espen Tjernshaugen]

Det er satt spørsmålstegn i parantes også i den utgaven jeg linket til ovenfor, Knut. Ved avansert søk på NB med søkestreng «marklag» og tilleggsord «tømmer» var omtalen i ordboka det eneste relevante jeg kunne finne, men jeg har ikke sett gjennom alle treffene som ligger etter dette.

Endret Juni 5, 2015 av Espen Tjernshaugen

[Knut Skorpen]

Og i fall nokon i framtida skulle søkje på «marklag» og «tømmer» og få opp denne sida, kan dei kikke midt i venstre spalte på fol. 187 a under overskrifta «Tømmer og brændeved» og få pris per marklaug for ulike tømmerlengder: http://arkivverket.no/URN:sk_read/24895/189/