Jump to content
Arkivverket

Jørgen Pederson (Staur) busett på Sakshaug, Inderøy (avliden 1588) - lagmann i Trondheim frå 1565 - gift med Gudrun Teiste - huslyden deira?


Recommended Posts

Lars E. Øyane

Dette emnet er henta ut frå eit større emne om Teiste-ætti: https://forum.arkivverket.no/topic/171242-teiste-ætti-på-kroken-i-hafslo-1500-1600-talet-hjelp-til-korrekte-opplysningar/

 

Yngste dotteri til John Teiste og Anna Kruckow til Kroken i Hafslo var Gudrun som gifte seg med Jørgen Pederson Staur, lagmann i Trondheim frå 1565 og busett på Sakshaug i Inderøy.

 

Ei av døtrene deira gifte seg til Randal i Førde, men det er ikkje stort me veit om ho, og søskeni hennar er heilt «blanke».  Her er manuskriptet mitt for denne huslyden, slik det ser ut i dag:

 

~~~~~~~~~~~~~~

 

Gudrun Johnsdotter Teiste, f. kring 1552,

Gudrun Teiste gifte seg

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for vigsli hennar?)

 

Jørgen Pederson (Staur) frå Vik i Børsa.  Han var son av

 

¤¤¤¤¤ (yrkestitel?)

 

Peder Pederson (Staur) på Vik, opphavleg frå

 

¤¤¤¤¤ (opphavet hans?)

 

og kona Kari

 

¤¤¤¤¤ (farsnamnet hennar?)

 

Lunge frå

 

¤¤¤¤¤ (opphavet hennar?)

 

og f. i Børsa

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for fødsli til Jørgen Pederson (Staur)?)

 

Jørgen var frå 1565 lagmann i Trondheim og busette seg på lagmannsgarden Sakshaug i Inderøy. 

 

¤¤¤¤¤ (har eg oppfatta dette rett?)

 

Jørgen d. på Sakshaug kring 1588, medan Gudrun d.

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hennar? – før 1607!)

 

Dei fekk fire born i lag:

 

¤¤¤¤¤ (sjekka om det kan ha vore fleire??)

 

a. Peder Jørgenson,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

b. Johan Jørgenson,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

c. Maren Jørgensdotter, f.

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for fødsli hennar?)

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hennar?)

 

     Maren gifte seg kring 1568 med Carsten Johnson frå

 

     ¤¤¤¤¤ (opphavet hans? – Førde?)

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for fødsli hans?)

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hans?)

 

     ¤¤¤¤¤ (yrke og bustad? – budde på Randal i Førde?)

 

     ¤¤¤¤¤ (talet på søner og døtrer? – son John Carstenson på Randal i Førde, f. kring 1570!?)

 

d. Elsebe Jørgensdotter,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

~~~~~~~~~~~~~~

 

Eg takkar so mykje på førehand for alle gode tips til komplettering av dette manuskriptet!

Edited by Lars E. Øyane
Link to post
Share on other sites
Grethe Flood

Hei Lars!

 

Velkommen tilbake på Brukerforumet! 

 

Når det står "levde i 1592" kan det være greit å legge inn lenke til Norske Rigsregistranter bind 3, side 263-264, som det også henvises til i den gamle tråden:

http://da3.arkivverket.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg3&sideid=132&innhaldid=2&storleik=

http://da3.arkivverket.no/cgi-win/WebBok.exe?slag=lesside&bokid=riksreg3&sideid=133&storleik=

 

 

Link to post
Share on other sites

Har du sett dette?Missiv til Niels Bild av 25. august 1592, se Kancelliets Brevbøger vedrørende Danmarks indre forhold bind IX (1588-1592) s. 859:

Disse Brevvisere, Peder Jørgensen, Johan Jørgensen,

          Carsten Jørgensen og Elsebe Jørgensdatter, afdøde Lagmand i Trondhjem Jørgen

          Pedersens Børn og Arvinger, have berettet, at deres Fader har været ham paa hans

          afdøde Fader Evert Bilds Vegne en Sum Penge skyldig, som Niels Bild dog efter sin

          Skrivelse til deres Fader har eftergivet paa 800 Dlr. nær. Efter deres Faders Død

          skal Niels Bild for disse 800 Dlr. have taget 3 [Gaarde]o med alt Bo, Gods, Penge,

          Guld, Sølv, Klæder, Kobber, Messing, Tin og alt andet Husgeraad, Bøger, Registre,

          Regnskaber, Kvittanser, Jordebreve og andet, hvilke Registre og Regnskaber de

          skulde have haft at rette sig efter. Da de mene, at Godset, hvis det var forblevet

          samlet, skulde have beløbet sig til mere end ovennævnte Sum, saa de vel skulde

          have kunnet stille ham tilfreds, have de nu begæret, at de maa blive hjulpne til Ret

          og at der maa gaa Dom mellem ham og dem om, hvad han paa sin Faders Vegne

          med Rette kan have at kræve hos dem. Da de med det første ville indstævne Sagen

          for Lagmanden og Borgemestre og Raad i Trondhjem, befales det ham, naar han

          bliver indstævnet, da enten selv at møde eller lade sin Fuldmægtig møde med nøjag-

o Sk. T. har kun: trende; Ordet Gaarde, eller maaske Kister, er vist glemt.

s.860  tigt Register paa alt det Gods, han har taget for Pengene, eller igen lade alt Godset

          indføre og lade gaa Dom i Sagen.  Sk. T. 2, 185 b.

Edited by Erik Lie
Link to post
Share on other sites
Are S. Gustavsen

Det er kommet inn en svært distraherende tastefeil i overskriften: "Jørgen Prderson Staur". Her kan patronymet med fordel rettes opp før det er gått 24 timer.

 

Ellers må det kildesjekkes at denne Jørgen faktisk skrev seg til en setegård på den måten som er angitt, da det er ytterst sjelden at noen er skrevet fullt ut med både patronym, slektsnavn og setegård-elementet "til [setegård]". Dette kan lett bli til grader av historieforfalskning, om man ikke er nøyaktig nok.

 

Hva sier de faktiske kildebeleggene for "til [setegård]" i dette tilfellet?

 

Mvh Are

Edited by Are S. Gustavsen
  • Like 1
Link to post
Share on other sites
Lars E. Øyane

Hjarteleg takk til Grethe, Erik og Are for nye spennande innlegg.  Eg seier meg lei for at eg ikkje tok med kjeldereferansen frå 1592, men no er den grundig «på plass»!

 

Til Are vil eg nemna at eg har endra prenteleifen frå overskrifti.  Eg har òg endra på språkbruken.

 

Elles lyt eg seia at om folk skreiv seg til eller på eller i ein sætegard, har dette ingen praktiske følgjer for teksten min i bygdeboki.  Eg seier berre at personane budde på eller i ein gard, avhengig av lokal språkbruk.  Men det er vel eit faktum at Jørgen aldri er omskriven i kjeldene våre som Staur, so kvar det namnet kjem ifrå, skjønnar eg ikkje...(?)

 

Elles slår eg fast at Jørgen hadde opphavet sitt frå garden Vik i Børsa, og dette har eg retta opp i manuskriptet frå innlegg #1.

 

Ein ny kjempetakk for framifrå bistand med denne huslyden!

Link to post
Share on other sites
Lars E. Øyane

Eg har no sett litt meir på Grethe sitt innlegg #3, der det kjem fram opplysningar om Carsten Johnson Randall og opphavet hans, som var ukjende for meg.

 

Eg ser no at vigselsåret, som eg har for Carsten og Maren Jørgensdotter (Staur), 1568, ikkje kan vera rett.  Dei må vel vera vigde ein del seinare, kan henda kring 1580.  Uansett må mor hennar Maren, Gudrun Johnsdotter Teiste vera ein god del eldre enn eg før trudd.  Kanskje var ho eldst av søskeni og fødd kring 1638?  Carsten Randall hadde to søner som var myndige i 1608, altso truleg fødde på 1580-talet?

 

Finst det kjelder som kan fortelja oss meir om leveåri til Carsten Randall?

 

Og kva med dei andre borni etter Jørgen og Gudrun?  Dei er ikkje nemnde i skiftet etter Anna Kruckow i 1607, so kan henda var dei avlidne før?

 

Her følgjer eit oppdatert manuskript for denne huslyden, som erstattar manuskriptet i innlegg #1 over:

 

~~~~~~~~~~~~~~~

 

Gudrun Johnsdotter Teiste, f. kring 1538,

Gudrun Teiste gifte seg

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for vigsli hennar?)

 

Jørgen Pederson (Staur) frå Vik i Børsa.  Han var son av

 

¤¤¤¤¤ (yrkestitel?)

 

Peder Pederson (Staur) på Vik, opphavleg frå

 

¤¤¤¤¤ (opphavet hans?)

 

og kona Kari

 

¤¤¤¤¤ (farsnamnet hennar?)

 

Lunge frå

 

¤¤¤¤¤ (opphavet hennar?)

 

og f. i Børsa

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for fødsli til Jørgen Pederson (Staur)?)

 

Jørgen var frå 1565 lagmann i Trondheim og busette seg på lagmannsgarden Sakshaug i Inderøy. 

 

¤¤¤¤¤ (har eg oppfatta dette rett?)

 

Jørgen d. på Sakshaug kring 1588, medan Gudrun d.

 

¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hennar? – før 1607!)

 

Dei fekk fire born i lag:

 

¤¤¤¤¤ (sjekka om det kan ha vore fleire??)

 

a. Peder Jørgenson,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

b. Johan Jørgenson,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

c. Maren Jørgensdotter, f.

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for fødsli hennar?)

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hennar?)

 

     Maren gifte seg kring 1568

 

     ¤¤¤¤¤ (truleg vigde mykje seinare – 1580?)

 

     med Carsten Johnson Randall frå Bergen.  Han var f. i Bergen kring 1550 og d.

 

     ¤¤¤¤¤ (dato og stad for dødsfallet hans?)

 

     Carsten Randall var sagbrukseigar, og han og Maren budde på Skeie i Ulstein og frå kring 1595 på Førde i Volda.  Dei fekk visstnok fem born i lag.

d. Elsebe Jørgensdotter,

 

     ¤¤¤¤¤ (levde 1592 – biografi?)

 

~~~~~~~~~~~~~~~

 

Ein ny kjempetakk for framifrå bistand til løysing av denne familiefloken!

Link to post
Share on other sites
Johan M Setsaas

Lars,

 

For egen del, så er jeg ikke helt sikker på at lagmannen Jørgen Pedersson var en sønn av væpneren Peder Pedersson (Staur), og dermed altså selv en ”Staur”.

 

Her kan det være at eldre våpenbøker har blandet sammen  væpneren Jørgen Pedersson (Staur) med den senere lagmannen Jørgen Pedersson. Så langt har jeg for egen del ikke lyktes med å påvise hvilket segl lagmannen brukte.

 

At det har vært to blad Jørgen Pederson, er sikkert nok, men at den yngste skulle være sønn av Peder Pedersson (Staur) er langt fra bevist.

 

Væpneren Peder Pedersson (Staur) var ellers beviselig en bror av væpneren Jørgen Pedersson (Staur).Se i denne forbindelse bla:

D.N.XIV, nr. 678 (1530)

https://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst_2016.prl?b=12595&s=n&str=

 

Når det gjelder bosted for lagmannen Jørgen Pedersson, så var vel det snarere i Trondheim enn på Sakshaug skulle jeg tro.

Peder Pedersson (Staur) skriver seg ellers til Huseby i 1547

D.N. XXIII, nr. 535 (1547)

https://www.dokpro.uio.no/perl/middelalder/diplom_vise_tekst_2016.prl?b=19094&s=n&str=

 

Det er ellers skrevet mye rart om disse ”Staurene”, så det ville absolutt være på sin plass med en ryddesjau i denne forbindelse…

Edited by Johan M Setsaas
Link to post
Share on other sites
Johan M Setsaas

Lars, for ordens skyld, om du ønsker å lese deg opp på disse slektskretsene, så har du noe relevant litteratur nedenfor.

 

Noe litteratur om Staur og lagmannen Jørgen Pedersson:

 

 

Lange, Chr. Og Berg, J. Chr.: Hannibal Sehesteds copiebog for aaret 1645, Samlinger til det norske folks sprog og historie, bind 5, (1838), s. 287f.

 

Thomle E A Hvorledes er familienavnet Teiste kommet til den nulevende  Slægt af dette navn ?, i Personalhistorisk tidsskrift, 4r., 6 bind (1903).

 

Brodahl Johan Ernst:  Litt om adelslegtene Staur, Schønnebøl og Munchegaard (1915).

 

 

 

Stene, Nils: «Kruckow’erne i Norge», Norsk Slektshistorisk Tidsskrift bind III, (1932).

 

Nissen, Gunnar Brun: Frostating lagmannsembete og lagmenn inntil 1797 : En historisk oversikt (1956).

 

Supphellen, Steinar: Innvandrernes by, Trondheims historie, bd 2, s. 62 (1997).

 

Dahl, Svein Tore: Embetsmenn i Midt-Norge i tiden 1536-1660 (1999).

 

Nissen, Harald  og Bratberg, Terje: Schønings våpenbok – Gamle Norske Adel Efter et gammelt Manuskript Assessor Ifver Hirtzholm tilhørende (2013).

 

Setsaas, Johan Marius: Schønings våpenbok-Til glede og bekymring. Bokmelding,i Genealogen 2/ 2014, s. 45-51 (2014).

 

Næss, Hans Eyvind: Fiat justitia! Lagmennene i Norge 1607–1797 (2014).

 

Gustavsen, Are S.:  Lærerikt om lagmenn – tross genealogiske glipper (anmeldelse av Hans Eyvind Næss: Fiat justitia!: Lagmannene i Norge 1607–1797, Riksarkivarens skriftserie 42, Oslo: Riksarkivet, 2014.), i Norsk Slektshistorisk Tidsskrift, bind XLIV, hefte 4 (2016).

 

 

Noe litteratur om Randal:

 

 

 

Daae, Aagot: Hustru Magdalene Tørrisdatter og hendes to sønner, i Personalhistorisk tidsskrift 1923, s. 111-114.

 

 

 

Dale, Bjørn Jonson: Tomas Jonson til Spjelkavik. Adelsmann utan ære-kjøpmann utan hell, I balansepunktet : Sunnmøres eldste historie (1994), s. 352f.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Edited by Johan M Setsaas
Link to post
Share on other sites
  • 5 weeks later...
På ‎24‎.‎06‎.‎2019 den 17.20, Lars E. Øyane skrev:

.....

a. Peder Jørgenson, ....

b. Johan Jørgenson, ....

c. Maren Jørgensdotter, ....  gifte seg ....  med Carsten Johnson Randall frå Bergen ....

d. Elsebe Jørgensdotter, .....

 

.....

.

Du nevner her 4 barn av Gudrun Jonsdotter Teiste fra Kroken i Hafslo og lagmann i Trondheim, Jørgen Pederssøn.

Viser ikke innlegg #4 ovenfor (missivet til Niels Bild av 25. august 1592) at det også var en sønn Carsten Jørgensen ?

.

Edited by Per Nermo
Link to post
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.

×
×
  • Create New...

Important Information

We have placed cookies on your device to help make this website better. You can adjust your cookie settings, otherwise we'll assume you're okay to continue.